
Maciej, 37-letni architekt krajobrazu, od kilku tygodni śnił ten sam sen. Stoi na peronie Dworca Głównego w Krakowie, pociąg właśnie odjeżdża, a on nie może ruszyć nogami. Biegnie, ale stoi w miejscu. Budzi się spocony, z kołataniem serca. Opowiedział o tym swojej terapeutce trochę żartem: „Pewnie to nic nie znaczy, po prostu za dużo pracuję”.
Terapeutka nie podała mu gotowej interpretacji. Zapytała, co czuł na tym peronie i z czym mu się to kojarzy. Po chwili ciszy Maciej powiedział: „Że wszyscy jadą dalej, a ja zostaję”. I zaczął mówić o tym, o czym wcześniej nie wspominał – że wszyscy jego przyjaciele mają już dzieci, a jego partnerka od dwóch lat pyta, czy on też tego chce. A on nie wie.
Na to pytanie od ponad stu lat odpowiadają zarówno psychoanalitycy, jak i neurobiolodzy – i nie zawsze w ten sam sposób.
Zygmunt Freud nazwał sny „królewską drogą do nieświadomości”. Uważał, że wyrażają ukryte pragnienia i konflikty, które na jawie są dla nas zbyt trudne, by je dostrzec. Jego koncepcje bywały później krytykowane i zmieniane, ale sama myśl, że sny są związane z naszym życiem emocjonalnym, przetrwała.
Współczesne badania nad snem pokazują, że podczas snu mózg przetwarza wspomnienia i emocje z dnia. Treść snów często odzwierciedla nasze aktualne troski, lęki i nierozwiązane sprawy. Nie oznacza to, że każdy sen ma ukryte, głębokie przesłanie – ale sny rzadko są całkowicie przypadkowe.
W nurcie psychodynamicznym, w którym pracujemy w Sumus, sny traktuje się jako jeden z ważnych materiałów do wspólnego namysłu – obok wspomnień, uczuć czy tego, co dzieje się w relacji z terapeutą. Nie chodzi o „odszyfrowanie” snu według gotowego klucza, ale o to, co dla tej konkretnej osoby może on znaczyć.
Praca ze snem zwykle wygląda tak:
Terapeuta nie mówi pacjentowi, co oznacza jego sen. Pomaga mu samemu odkryć znaczenia, które mają sens w jego historii. Więcej o tym podejściu przeczytasz w artykule o psychoterapii psychodynamicznej.
Senniki internetowe podają uniwersalne znaczenia: „wypadające zęby oznaczają stratę”, „wąż oznacza zdradę”. Problem polega na tym, że ten sam symbol może znaczyć coś zupełnie innego dla różnych osób. Dla jednej osoby pies we śnie będzie kojarzył się z bezpieczeństwem i dzieciństwem, dla innej – z pogryzieniem i lękiem.
Sen Macieja o odjeżdżającym pociągu w senniku mógłby oznaczać „utraconą szansę”. To niby pasuje – ale dopiero rozmowa pokazała, o jaką szansę chodzi, jakie uczucia się z nią wiążą i dlaczego tak trudno było o tym mówić na jawie.
Niektóre tematy snów powtarzają się u wielu ludzi. Mogą być punktem wyjścia do refleksji, choć ich znaczenie zawsze zależy od osoby:
Nie wszystkie sny są materiałem do spokojnej refleksji. Powtarzające się koszmary, zwłaszcza odtwarzające traumatyczne wydarzenia, mogą być objawem stresu pourazowego. Wtedy priorytetem jest nie interpretacja, ale pomoc w poradzeniu sobie z traumą i odzyskaniu snu. Badania nad pracą ze snami w terapii pokazują, że może ona pomagać w rozumieniu siebie, ale w przypadku nasilonych koszmarów potrzebne bywa podejście bardziej ukierunkowane na objawy. Więcej przeczytasz w artykule o traumie.
Nie. Wiele osób rzadko pamięta sny i to nie przeszkadza w terapii. Czasem pamiętanie snów zmienia się w trakcie terapii – niektórzy zaczynają je zapamiętywać częściej, gdy pojawia się dla nich przestrzeń. Sny są jednym z możliwych materiałów, a nie warunkiem pracy.
W Centrum Psychoterapii Sumus przy ul. Św. Sebastiana w Krakowie pracujemy w nurcie psychodynamicznym, w którym sny są cenionym materiałem do pracy. Możesz poznać nasz zespół i wybrać konkretną osobę.
Nie każdy sen musi mieć głębokie przesłanie. Część snów to po prostu przetwarzanie wrażeń z dnia. Warto jednak zwracać uwagę na sny, które poruszają, powtarzają się lub zostają z nami na długo.
To bardzo częste. Pamiętanie snów zależy m.in. od tego, w jakiej fazie snu się budzimy, od stresu, nawyków i leków. Zapisywanie snów od razu po przebudzeniu zwykle poprawia ich pamiętanie.
W psychoterapii psychodynamicznej terapeuta raczej pomaga Ci odkryć znaczenie snu, zadając pytania i wspólnie z Tobą szukając skojarzeń. Najważniejsze znaczenia zwykle pochodzą od samego śniącego.
Pojedyncze koszmary są normalne, zwłaszcza w okresach stresu. Jeśli jednak powtarzają się często, zakłócają sen lub odtwarzają traumatyczne wydarzenia, warto skonsultować się ze specjalistą.
Zrób następny krok
Nasz zespół 9 certyfikowanych terapeutów czeka na Ciebie. Bez skierowania, bez długiego oczekiwania.
Bez skierowania · Płatność gotówką lub kartą · 12 444-70-60