Psychoterapia

Trudne relacje z rodzicami w dorosłym życiu – jak sobie z nimi radzić?

24 października 2026 Dorota 6 min czytania
Trudne relacje z rodzicami w dorosłym życiu – jak sobie z nimi radzić?
Trudne relacje z rodzicami w dorosłym życiu – jak sobie z nimi radzić?
Zdjęcie: Karolina Grabowska / Pexels

Iza ma 36 lat, jest prawniczką, prowadzi własną kancelarię i wychowuje dwoje dzieci. W pracy jest pewna siebie i stanowcza. Ale kiedy w niedzielę jedzie na obiad do rodziców do Wieliczki, wszystko się zmienia. Mama komentuje, że wnuki są „za chude”, że Iza „za dużo pracuje”, że „za naszych czasów matki były w domu”. Iza zaciska zęby, uśmiecha się, a w drodze powrotnej kłóci się z mężem o drobiazgi. Do wtorku czuje się wyczerpana i rozdrażniona. W następną niedzielę jedzie znowu, bo „przecież to rodzice”.

Jeśli brzmi to znajomo, nie jesteś wyjątkiem. Badania pokazują, że napięcia w relacjach z rodzicami są bardzo częste także w dorosłości – i że dotyczą obu stron.

Dlaczego przy rodzicach „cofamy się w czasie”?

Relacja z rodzicami to najstarsza relacja w naszym życiu. To w niej nauczyliśmy się, jak wygląda miłość, konflikt, bliskość i rozczarowanie. Nic dziwnego, że w kontakcie z rodzicami uruchamiają się dawne wzorce – nawet jeśli w innych obszarach życia funkcjonujemy jak w pełni dorośli ludzie.

Iza w obecności mamy znów staje się „grzeczną córką”, która nie może się sprzeciwić. Nie dlatego, że nie potrafi – w kancelarii negocjuje z najtrudniejszymi klientami – ale dlatego, że w tej relacji działa stary, głęboko zakorzeniony scenariusz.

Najczęstsze źródła napięć

  • Krytyka i niechciane rady. Komentarze o wychowaniu dzieci, pracy, wyglądzie, wyborach życiowych.
  • Brak granic. Wizyty bez zapowiedzi, oczekiwanie codziennych telefonów, wtrącanie się w decyzje.
  • Odwrócenie ról. Dorosłe dziecko staje się opiekunem emocjonalnym rodzica – wysłuchuje jego żalów, łagodzi konflikty między rodzicami, „ratuje” w kryzysach.
  • Dawne krzywdy. Doświadczenia z dzieciństwa, o których nigdy nie rozmawiano – chłód, przemoc, alkohol, porzucenie.
  • Poczucie winy jako narzędzie. „Po tym wszystkim, co dla ciebie zrobiłam…”, „Nie dzwonisz, chyba już cię nie obchodzimy”. Więcej o tym mechanizmie w artykule o szantażu emocjonalnym.
  • Różnice wartości. Inne poglądy na religię, politykę, związki, styl życia.
  • Starzenie się rodziców. Choroby, potrzeba opieki, odwrócenie zależności – często wywołują mieszankę troski, złości i żalu.

Między poczuciem winy a lojalnością

Wiele osób w trudnych relacjach z rodzicami żyje w rozdarciu. Z jednej strony czują złość, zmęczenie, czasem żal. Z drugiej – poczucie winy, że w ogóle takie uczucia mają. „Przecież to moi rodzice, tyle dla mnie zrobili.” „Inni mają gorzej.” „Nie wypada.”

Warto powiedzieć to wprost: można kochać rodziców i jednocześnie odczuwać wobec nich złość. Można być im wdzięcznym i jednocześnie dostrzegać, że czegoś zabrakło. Te uczucia nie wykluczają się nawzajem. Często dopiero ich uznanie pozwala zbudować bardziej szczerą i zdrową relację.

Granice w relacji z rodzicami

Stawianie granic rodzicom bywa szczególnie trudne. Kilka zasad, które pomagają:

  • Zacznij od jasności wobec siebie. Czego potrzebujesz? Rzadszych wizyt? Braku komentarzy o wychowaniu dzieci? Telefonów raz w tygodniu, a nie codziennie?
  • Mów krótko i spokojnie. „Mamo, rozumiem, że się martwisz, ale decyzje o jedzeniu dzieci podejmujemy z Markiem.” Bez długich tłumaczeń i bez ataku.
  • Spodziewaj się oporu. Rodzice przyzwyczajeni do pewnych zasad mogą reagować obrażeniem, smutkiem czy złością. To nie znaczy, że granica jest zła.
  • Bądź konsekwentny. Jedna rozmowa rzadko wystarcza. Granice buduje się powtarzaniem.
  • Zadbaj o siebie po wizycie. Spacer, chwila ciszy, rozmowa z kimś zaufanym. Ciało potrzebuje czasu, by „zejść” z napięcia.

Więcej praktycznych wskazówek znajdziesz w artykule jak stawiać granice.

Czy trzeba wybaczyć? Czy trzeba się pogodzić?

Nie ma jednej właściwej drogi. Dla jednych celem jest bliższa, szczersza relacja z rodzicami. Dla innych – akceptacja, że rodzice się nie zmienią, i znalezienie sposobu na kontakt, który nie rani. Dla jeszcze innych, zwłaszcza po doświadczeniach przemocy, czasem ograniczenie kontaktu jest najzdrowszym rozwiązaniem.

Ważne, by decyzja wynikała z namysłu, a nie z impulsu czy poczucia winy. I by pamiętać, że zmiana relacji często zaczyna się nie od zmiany rodziców, ale od zmiany tego, jak my w niej uczestniczymy.

Jak pomaga psychoterapia?

W psychoterapii można przyjrzeć się temu, jak relacja z rodzicami ukształtowała nasz obraz siebie i innych, jakie uczucia wciąż są nieprzeżyte i jakie wzorce powtarzamy – często także we własnych związkach czy w relacjach z dziećmi.

Iza w terapii po raz pierwszy pozwoliła sobie powiedzieć, że jest zła na mamę. Okazało się, że za tą złością kryje się żal: mama nigdy nie powiedziała jej, że jest z niej dumna. Kiedy Iza zaczęła to rozumieć, komentarze mamy przestały ją tak mocno ranić. Po kilku miesiącach po raz pierwszy powiedziała spokojnie: „Mamo, nie chcę rozmawiać o tym, ile pracuję”. Ku jej zaskoczeniu mama zmieniła temat.

W nurcie psychodynamicznym, w którym pracujemy w Sumus, relacje z rodzicami są jednym z najważniejszych obszarów pracy. Jeśli dorastałaś lub dorastałeś w rodzinie z problemem alkoholowym albo dysfunkcyjnej, zajrzyj też do artykułu o terapii DDA.

Kiedy warto zgłosić się po pomoc?

  • gdy kontakt z rodzicami wywołuje silne napięcie, lęk lub złość,
  • gdy nie potrafisz postawić granic, mimo że tego potrzebujesz,
  • gdy poczucie winy wobec rodziców wpływa na Twoje decyzje,
  • gdy trudne doświadczenia z dzieciństwa wciąż wpływają na Twoje życie i relacje.

W Centrum Psychoterapii Sumus przy ul. Św. Sebastiana w Krakowie możesz zacząć od konsultacji. Możesz poznać nasz zespół i wybrać konkretną osobę.

Najczęstsze pytania

Czy to normalne, że jako dorosły czuję się przy rodzicach jak dziecko?

Tak. Relacja z rodzicami uruchamia najstarsze wzorce. To bardzo częste doświadczenie i nie oznacza, że „nie dorosłeś”.

Czy złość na rodziców to coś złego?

Nie. Złość jest naturalną reakcją na przekraczanie granic lub dawne zranienia. Można odczuwać złość i jednocześnie kochać rodziców.

Czy warto rozmawiać z rodzicami o krzywdach z dzieciństwa?

Czasem taka rozmowa przynosi ulgę i zbliżenie, a czasem rozczarowanie. Warto wcześniej zastanowić się, czego się od niej oczekuje – i dobrze się do niej przygotować, na przykład z pomocą terapeuty.

Czy rodzice mogą przyjść razem ze mną na terapię?

Psychoterapia indywidualna dotyczy Ciebie i Twojej perspektywy. W niektórych sytuacjach możliwe są wspólne konsultacje rodzinne – warto zapytać o to podczas pierwszego spotkania.

Źródła

  • Birditt, K. S., Miller, L. M., Fingerman, K. L., Lefkowitz, E. S. (2009). Tensions in the parent and adult child relationship: links to solidarity and ambivalence. Psychology and Aging, 24(2), 287–295. Omówienie badania – University of Michigan
  • Bowlby, J. (2007). Przywiązanie. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
D

Autor artykułu

Dorota

Terapeuta w Centrum Psychoterapii Sumus · Kraków

Zrób następny krok

Artykuł to dobry start —
rozmowa zmienia więcej

Nasz zespół 9 certyfikowanych terapeutów czeka na Ciebie. Bez skierowania, bez długiego oczekiwania.

Umów pierwszą konsultację Poznaj nasz zespół

Bez skierowania · Płatność gotówką lub kartą · 12 444-70-60