
Hania, 30-letnia graficzka, po każdym dniu w biurze w Zabłociu wraca do domu wyczerpana. Nie przez ilość pracy, tylko przez wszystko dookoła: rozmowy przy sąsiednich biurkach, dzwoniące telefony, jarzeniowe światło, zapach czyjegoś lunchu. Kiedy koleżanka ma gorszy dzień, Hania czuje jej napięcie, jakby było jej własne. Filmy z przemocą omija szerokim łukiem, a po smutnej książce potrafi płakać przez cały wieczór. Od dziecka słyszy: „Jesteś przewrażliwiona”. Długo myślała, że coś jest z nią nie tak.
Wysoka wrażliwość (WWO – wysoko wrażliwa osoba, ang. highly sensitive person, HSP) to cecha temperamentu opisana w latach 90. przez amerykańską psycholożkę Elaine Aron. Naukowo nazywa się ją wrażliwością przetwarzania sensorycznego. Oznacza, że układ nerwowy danej osoby głębiej i intensywniej przetwarza bodźce – zarówno zewnętrzne (dźwięki, światło, zapachy), jak i wewnętrzne (emocje, myśli, doznania z ciała).
Badania sugerują, że wysoka wrażliwość dotyczy mniej więcej co piątej, co trzeciej osoby i występuje podobnie często u kobiet i mężczyzn. Nie jest zaburzeniem ani diagnozą. To jeden z naturalnych wariantów temperamentu – podobnie jak introwersja czy ekstrawersja.
Elaine Aron opisuje cztery główne cechy:
Hania odnalazła się w każdym z tych punktów. Najbardziej ulżyło jej, gdy przeczytała, że jej wrażliwość nie jest „wadą charakteru”, tylko cechą układu nerwowego.
Badania pokazują, że osoby wysoko wrażliwe silniej reagują zarówno na złe, jak i na dobre środowisko. W trudnych warunkach – w krytycznej rodzinie, toksycznej pracy, przewlekłym stresie – są bardziej narażone na lęk, obniżony nastrój czy wypalenie. Ale w dobrych warunkach korzystają z nich bardziej niż inni: lepiej reagują na wsparcie, terapię i sprzyjające relacje. Psychologowie porównują je czasem do storczyków, które w złych warunkach więdną szybciej, ale w dobrych rozkwitają wyjątkowo pięknie.
Wysoka wrażliwość wiąże się też z wieloma zasobami: empatią, kreatywnością, intuicją, sumiennością, wyczuciem estetyki, zdolnością do głębokich relacji. Wiele osób wysoko wrażliwych świetnie odnajduje się w zawodach pomocowych, artystycznych czy wymagających precyzji.
Wysoka wrażliwość bywa mylona z innymi stanami – lękiem, depresją, autyzmem czy ADHD – albo z nimi współwystępuje. Kilka rzeczy warto wiedzieć:
Wysoka wrażliwość nie wymaga „leczenia”. Ale wiele osób wysoko wrażliwych szuka pomocy, gdy czują się przytłoczone, wyczerpane, lękowe lub gdy przez lata słyszały, że „są za bardzo”. W terapii można zrozumieć, jak wrażliwość wpływała na nasze doświadczenia, przeżyć dawne zranienia, nauczyć się rozpoznawać własne potrzeby i budować życie, które je uwzględnia.
Hania w terapii zrozumiała, że jej zmęczenie nie wynikało tylko z wrażliwości, ale też z tego, że od dziecka próbowała ją ukrywać – żeby nie usłyszeć znowu, że przesadza. Kiedy przestała z nią walczyć, zaczęła mieć więcej energii. Po roku zmieniła pracę na taką, w której może pracować częściowo zdalnie.
Osoby wysoko wrażliwe często dobrze odpowiadają na psychoterapię – właśnie dlatego, że tak mocno odczuwają jakość relacji.
W Centrum Psychoterapii Sumus przy ul. Św. Sebastiana w Krakowie nasze gabinety są spokojne i kameralne – co dla wielu osób wysoko wrażliwych ma znaczenie. Możesz poznać nasz zespół i wybrać konkretną osobę.
Nie. To cecha temperamentu, która występuje u dużej części populacji. Nie jest diagnozą i nie wymaga leczenia, choć może wiązać się z większą podatnością na stres w trudnym środowisku.
Nie. Wiele osób wysoko wrażliwych jest introwertykami, ale około 30% to ekstrawertycy. Wysoka wrażliwość dotyczy sposobu przetwarzania bodźców, a nie potrzeby kontaktu z ludźmi.
Istnieją kwestionariusze, na przykład opracowany przez Elaine Aron. Dają ogólną orientację, ale nie są narzędziem diagnostycznym. Jeśli masz wątpliwości, czy chodzi o wrażliwość, czy na przykład o lęk lub spektrum autyzmu, warto porozmawiać ze specjalistą.
Nie, to stała cecha temperamentu. Z wiekiem można jednak nauczyć się lepiej o siebie dbać i korzystać z zasobów, które daje.
Zrób następny krok
Nasz zespół 9 certyfikowanych terapeutów czeka na Ciebie. Bez skierowania, bez długiego oczekiwania.
Bez skierowania · Płatność gotówką lub kartą · 12 444-70-60