
Zuzanna ma 26 lat, pracuje w agencji marketingowej i lubi swoje życie – przynajmniej do momentu, gdy wieczorem otwiera Instagram. Koleżanka ze studiów właśnie się zaręczyła na Malediwach. Inna kupiła mieszkanie. Znajoma z liceum awansowała na dyrektorkę. Influencerka, którą obserwuje, pokazuje poranną rutynę: joga o 5:00, smoothie, idealnie wysprzątane mieszkanie. Zuzanna patrzy na swój pokój w wynajmowanym mieszkaniu na Podgórzu, na niedokończony kurs angielskiego i na odbicie w lustrze. Zamyka telefon z poczuciem, że jest daleko w tyle. Za kwadrans znowu go otwiera.
Media społecznościowe same w sobie nie są „złe”. Pomagają utrzymywać kontakt, znaleźć inspiracje, poczuć przynależność do grupy. Badania pokazują jednak, że sposób, w jaki z nich korzystamy, może istotnie wpływać na nasze samopoczucie.
Kluczowy mechanizm to porównywanie społeczne. Ludzie od zawsze oceniają siebie, porównując się z innymi – to naturalny proces. Problem w tym, że w mediach społecznościowych porównujemy się nie z ludźmi, tylko z ich starannie wybranymi, często retuszowanymi fragmentami życia. Zestawiamy własne „zaplecze” – nieumyte naczynia, kłótnie, wątpliwości – z cudzą „witryną”.
Badania pokazują, że osoby częściej korzystające z Facebooka i Instagrama mają niższą samoocenę, a związek ten w dużej mierze wynika z częstszego porównywania się „w górę” – z osobami, które wydają się szczęśliwsze, ładniejsze czy bardziej odnoszące sukcesy.
Porównywanie się w górę. Patrzymy na tych, którym „wiedzie się lepiej”, i czujemy się gorsi.
FOMO (fear of missing out). Lęk, że omija nas coś ważnego – imprezy, wyjazdy, okazje. Napędza ciągłe sprawdzanie telefonu.
Idealne ciała. Filtry, retusz, starannie dobrane ujęcia tworzą nierealistyczny standard wyglądu, który wpływa na to, jak postrzegamy własne ciało.
Pogoń za lajkami. Gdy poczucie wartości zaczyna zależeć od liczby reakcji pod zdjęciem, każdy „słabszy” post staje się małą porażką.
Bierne przewijanie. Badania sugerują, że bardziej szkodliwe niż aktywne korzystanie (pisanie, rozmawianie) jest bierne przeglądanie cudzych treści – właśnie ono najczęściej uruchamia porównania.
Przewijanie bez końca. Algorytmy są zaprojektowane tak, by trzymać nas jak najdłużej. Wieczorne „pięć minut” zamienia się w godzinę, a potem w trudności z zasypianiem. Więcej o tym, jak technologie mogą uzależniać, przeczytasz w artykule o uzależnieniu od nowych technologii.
Media społecznościowe wpływają na wszystkich, ale szczególnie mocno na osoby, które:
Zuzanna w terapii zauważyła, że uczucie, które pojawiało się przy przewijaniu Instagrama, było jej znane z dzieciństwa. Jej mama często porównywała ją ze starszą, „zdolniejszą” siostrą. Instagram nie stworzył tego bólu – tylko codziennie go uruchamiał.
W jednym z eksperymentów studenci, którzy przez trzy tygodnie ograniczyli korzystanie z Facebooka, Instagrama i Snapchata do około 30 minut dziennie, odczuwali wyraźnie mniej samotności i objawów depresyjnych niż grupa, która korzystała z mediów jak zwykle. Co ciekawe, nawet samo monitorowanie czasu spędzanego w aplikacjach przynosiło pewną poprawę.
Nie trzeba więc całkowicie rezygnować z mediów społecznościowych. Często wystarczy zmiana sposobu i czasu korzystania.
Kiedy porównywanie się z innymi odbiera radość życia, zwykle problem nie dotyczy tylko telefonu. W psychoterapii można przyjrzeć się temu, skąd pochodzi poczucie, że jesteśmy „niewystarczający”, jakie dawne doświadczenia uruchamiają porównania i jak zbudować poczucie wartości, które nie zależy od tego, co robią inni.
W nurcie psychodynamicznym, w którym pracujemy w Sumus, często okazuje się, że media społecznościowe są tylko lustrem – pokazują nam to, co już w nas było. Praca nad obrazem siebie sprawia, że te same zdjęcia przestają tak mocno ranić. Więcej przeczytasz w artykule o poczuciu własnej wartości i o samowspółczuciu.
W Centrum Psychoterapii Sumus przy ul. Św. Sebastiana w Krakowie możesz zacząć od konsultacji. Możesz poznać nasz zespół i wybrać konkretną osobę.
Badania wskazują na związek między intensywnym korzystaniem z mediów społecznościowych a gorszym samopoczuciem, zwłaszcza u młodych osób. Nie oznacza to jednak, że same media są jedyną przyczyną depresji – zwykle działają razem z innymi czynnikami.
Nie zawsze jest to konieczne. Dla wielu osób wystarczy ograniczenie czasu, uporządkowanie obserwowanych kont i bardziej świadome korzystanie. Jeśli jednak czujesz, że nie potrafisz kontrolować korzystania, przerwa może być dobrym pomysłem.
Aplikacje są projektowane tak, by przyciągać uwagę – nieskończone przewijanie, powiadomienia i nieprzewidywalne nagrody (nowe polubienia, wiadomości) działają podobnie jak mechanizmy w grach hazardowych.
Nie. Porównywanie może inspirować i motywować, jeśli traktujemy innych jako źródło pomysłów, a nie miarę własnej wartości. Problemem jest stałe porównywanie się w górę, które odbiera radość i obniża samoocenę.
Zrób następny krok
Nasz zespół 9 certyfikowanych terapeutów czeka na Ciebie. Bez skierowania, bez długiego oczekiwania.
Bez skierowania · Płatność gotówką lub kartą · 12 444-70-60