
Robert, 48-letni partner w kancelarii doradczej, od lat pracuje po 70 godzin tygodniowo. Pierwsze maile wysyła o 5:30, ostatnie – po północy. Na rodzinnych urodzinach siedzi z telefonem pod stołem. Na wakacjach w Chorwacji przez połowę czasu rozmawiał z klientami, a gdy żona poprosiła, żeby zostawił laptopa w hotelu, wpadł w panikę. W ciągu ostatniego roku dwa razy trafił na SOR z kołataniem serca. Kardiolog powiedział mu, że jeśli nie zwolni, następnym razem może nie skończyć się na strachu.
Robert jest przekonany, że po prostu „ma dużo pracy”. Jego żona mówi, że od dziesięciu lat żyje z mężczyzną, którego nie ma.
Pracoholizm to przymus pracy – silna, wewnętrzna potrzeba ciągłego pracowania, której trudno się oprzeć, nawet gdy nie wymagają tego obowiązki, a praca zaczyna szkodzić zdrowiu, relacjom i samopoczuciu. Termin wprowadził w latach 70. psycholog Wayne Oates, opisując swoje własne doświadczenia.
Pracoholizm nie jest odrębną diagnozą w klasyfikacjach medycznych, ale wielu badaczy opisuje go jako formę uzależnienia behawioralnego – podobną pod pewnymi względami do innych uzależnień od czynności. Więcej o tym zjawisku piszemy w artykule o uzależnieniu od nowych technologii.
To ważne rozróżnienie, bo z zewnątrz oba wyglądają podobnie: dużo godzin, dużo energii, dużo efektów. Różnica tkwi w tym, co dzieje się w środku.
Osoba zaangażowana:
Osoba z pracoholizmem:
Metaanaliza obejmująca wiele badań pokazała, że pracoholizm – w przeciwieństwie do zaangażowania – wiąże się z wyższym poziomem stresu, wypalenia, konfliktu między pracą a życiem rodzinnym i gorszym zdrowiem fizycznym i psychicznym. Co ciekawe, nie wiąże się wyraźnie z lepszymi wynikami w pracy.
Warto się zatrzymać, jeśli:
Pracoholizm rzadko dotyczy samej pracy. Zwykle praca pełni jakąś funkcję psychologiczną:
Badania wskazują też, że pracoholizm częściej współwystępuje z objawami lękowymi, depresyjnymi i z trudnościami z koncentracją. Bywa, że praca jest sposobem na radzenie sobie z tymi trudnościami – choć na dłuższą metę je nasila.
Robert w terapii zauważył, że zaczął tak dużo pracować po śmierci młodszego brata, piętnaście lat temu. „Praca była jedynym miejscem, w którym nie musiałem o nim myśleć” – powiedział. Nigdy wcześniej nie połączył tych dwóch rzeczy.
Pracoholizm kosztuje dużo, choć często płacą też inni:
Dla osób z pracoholizmem terapia bywa wyzwaniem – już samo znalezienie godziny tygodniowo na sesję wymaga zmiany priorytetów. Ale właśnie w terapii można zrozumieć, co napędza przymus pracy, jakie emocje pomaga on omijać i jak zbudować poczucie wartości, które nie zależy wyłącznie od wyników.
W nurcie psychodynamicznym, w którym pracujemy w Sumus, przyglądamy się też temu, jak pracoholizm odbija się w relacjach – także z terapeutą: w spóźnianiu się „przez ważne spotkanie”, w odbieraniu telefonu podczas sesji czy w traktowaniu terapii jak kolejnego zadania do „odhaczenia”.
Robert po roku terapii pracuje nadal dużo, ale nie w weekendy. Pierwszy raz od lat pojechał z żoną na urlop bez laptopa. „Pierwsze trzy dni były koszmarem” – przyznaje. – „Potem pierwszy raz od dawna poczułem, że żyję”.
W Centrum Psychoterapii Sumus przy ul. Św. Sebastiana w Krakowie możesz zacząć od konsultacji. Możesz poznać nasz zespół i wybrać konkretną osobę.
Nie. Można pracować dużo i być zdrowym, zadowolonym i obecnym w życiu bliskich. Pracoholizm to przymus pracy, który odbiera radość i szkodzi.
Wielu badaczy opisuje pracoholizm jako formę uzależnienia behawioralnego, choć nie jest on osobną diagnozą w klasyfikacjach medycznych.
Tak. Pracoholizm może dotyczyć osób, które kiedyś kochały swoją pracę. Z czasem jednak radość zastępuje przymus i niepokój.
Lepiej mówić o swoich uczuciach i potrzebach niż oskarżać: „Brakuje mi ciebie w weekendy” zamiast „Ty tylko pracujesz”. Warto też zachęcić ją do konsultacji z lekarzem lub terapeutą.
Zrób następny krok
Nasz zespół 9 certyfikowanych terapeutów czeka na Ciebie. Bez skierowania, bez długiego oczekiwania.
Bez skierowania · Płatność gotówką lub kartą · 12 444-70-60