Psychoterapia dla mężczyzn – dlaczego panowie rzadziej proszą o pomoc i jak to zmienić?

Mężczyźni rzadziej proszą o pomoc. Rzadziej identyfikują swoje cierpienie jako problem wymagający wsparcia. Rzadziej docierają do gabinetów psychologicznych i psychiatrycznych. A kiedy już docierają – często z opóźnieniem, gdy sytuacja jest znacznie poważniejsza niż mogłaby być. W Polsce, jak w większości krajów świata, mężczyźni popełniają samobójstwo 3-4 razy częściej niż kobiety. To kryzys zdrowia psychicznego, który kryje się za stereotypem „facet powinien sobie radzić”. W Centrum Psychoterapii Sumus w Krakowie pracujemy z mężczyznami w różnym wieku i z różnymi trudnościami – i wiemy, że terapia działa. Wymaga tylko odwagi, żeby zacząć.

Dlaczego mężczyźni rzadziej szukają pomocy psychologicznej?

Socjalizacja i normy kulturowe

Od wczesnego dzieciństwa chłopcy są socjalizowani do tłumienia emocji. „Chłopaki nie płaczą.” „Bądź twardy.” „Poradzisz sobie.” Te komunikaty tworzą kulturę, w której pokazanie słabości jest równoznaczne z utratą statusu. Prośba o pomoc jest definiowana jako słabość – więc pozostaje nienazwana i nieszukana.

Alexithymia – trudność z rozpoznawaniem emocji

Aleksytymia – trudność z identyfikacją i nazywaniem własnych stanów emocjonalnych – jest statystycznie częstsza u mężczyzn. Mężczyźni z aleksytymią nie „ukrywają” emocji – po prostu mają do nich ograniczony dostęp. Cierpienie manifestuje się u nich częściej przez złość, irytację, wycofanie lub objawy somatyczne, niż przez smutek i płacz.

Lęk przed stygmatyzacją

Pomimo rosnącej świadomości, piętno związane z korzystaniem z pomocy psychologicznej jest wciąż silniejsze w kontekście męskim. Mężczyźni obawiają się, że korzystanie z terapii będzie postrzegane przez innych (żonę, szefa, kolegów) jako oznaka słabości lub choroby psychicznej.

Styl radzenia sobie

Mężczyźni częściej stosują strategie radzenia sobie zorientowane na działanie: praca, sport, alkohol. Siedzenie i mówienie o emocjach – co jest sercem psychoterapii – jest dla wielu z nich fundamentalnie niezgodne z tym, jak rozumieją radzenie sobie.

Jak cierpienie manifestuje się u mężczyzn?

Depresja u mężczyzn wygląda inaczej niż u kobiet i dlatego bywa przeoczona zarówno przez samych zainteresowanych, jak i przez lekarzy. Zamiast smutku i płaczu pojawia się:

• Drażliwość, wybuchowość, agresja
• Wycofanie – znikanie w pracy, grach, alkoholu
• Ryzykowne zachowania – szybka jazda, sporty ekstremalne, seksualna kompulsywność
• Objawy somatyczne – bóle pleców, problemy żołądkowe, problemy ze snem
• Poczucie wypalenia i wyczerpania bez jasnej przyczyny
• Poczucie bezwartościowości maskowane przez nadmierną pracowitość lub dominację

Psychoterapia przyjazna mężczyznom – jak wygląda w praktyce?

Skuteczna psychoterapia dla mężczyzn uwzględnia specyfikę ich funkcjonowania:

• Konkretność i struktura – wielu mężczyzn lepiej angażuje się, gdy terapia ma wyraźny cel i jest zorientowana na rozwiązanie. Nie wszystko musi być „przepracowywaniem emocji” – może być pracą nad konkretnymi zachowaniami lub wyzwaniami.
• Mniej konfrontacji, więcej ciekawości – dobry terapeuta pracujący z mężczyznami nie atakuje obron, ale jest autentycznie ciekaw ich doświadczenia
• Normalizacja – terapeuta który sam mówi o mężczyznach z szacunkiem, nie oczekuje od klienta „bycia jak kobieta” i rozumie, jak wygląda cierpienie w kontekście masculinity
• Elastyczność formatu – dla niektórych mężczyzn psychoterapia online lub krótsze, celowe konsultacje są bardziej dostępnym wejściem niż cotygodniowe 50-minutowe sesje

Co mężczyźni mówią po terapii?

„Bałem się, że będę się tylko użalać. Okazało się, że zrozumienie skąd pochodzi moja złość zmieniło moje relacje z dziećmi.” „Nie wiedziałem, że depresja tak może wyglądać. Myślałem, że po prostu jestem zmęczony i zdenerwowany.” „Zacząłem z przymusu – żona powiedziała albo terapia, albo rozstanie. Teraz jestem wdzięczny.” To głosy mężczyzn, którzy przełamali barierę i sięgnęli po pomoc.

Zrób pierwszy krok

W Centrum Psychoterapii Sumus w Krakowie pracujemy z mężczyznami w atmosferze szacunku, bez oceniania i bez oczekiwania, że będziesz „kimś, kim nie jesteś”. Jeśli rozważasz terapię – zapraszamy na pierwszą, niezobowiązującą konsultację. Przeczytaj też: Wypalenie zawodowe i Jak stawiać granice.